El buen café

En España, as organizacións de Comercio Alternativo importan produtos dunha trintena de cooperativas africanas distribuídas en 11 países do continente. Estes produtos adoitan ser artesanías tradicionais elaboradas con madeira ou algodón e produtos de alimentación como o té, o cacao ou o café.

A venda total de produtos de CJ en España en 2005 foi duns 15 millóns de euros e a proxección para 2006, segundo o Anuario CJ en España 2006 de SETEM, estimouse en 17,5 millóns. Segundo datos da Coordinadora Estatal de Produtos de Comercio Xusto, o volume de produtos africanos importados directamente desde España por organizacións de Comercio Alternativo no ano 2006 ascendeu a máis de 1 millón de euros, representando aproximadamente un 5% do total e superándose así as proxeccións estimadas. Doutra banda, o volume total de vendas de produtos de Comercio Xusto certificados pola Asociación do Selo de Produtos de Comercio Xusto en España (selo FLO) durante o ano 2006, independentemente da súa orixe, chegou a case 2 millóns de euros.

Café e cacao son os únicos produtos de procedencia africana distribuídos actualmente en España co selo FLO de Comercio Xusto. No ano 2006 podíanse atopar no mercado 7 cafés certificados elaborados mediante blends con cafés de procedencia africana e americana; o resto eran cafés exclusivamente de procedencia americana.

Aínda que as cifras de café vendido con certificación de FLO en España durante o ano 2006 son moi modestas se as comparamos co total de café con selo FLO vendido no mundo: preto de 193 toneladas fronte a 52.077 toneladas. É interesante constatar que en España todo este café procedía maioritariamente de África (un 52%); cifra bastante superior ao 20% no que se adoitan mover países que importan elevados volumes de café de comercio xusto como Holanda ou Estados Unidos. Este feito pode ter a súa explicación nos hábitos de consumo dos españois, afeitos consumir maioritariamente o café mesturado con leite, o que fai que as variedades robustas, xa sexan africanas ou doutras procedencias, ao achegar maior corpo, teñan un mellor comportamento na cunca do café con leite e o cortado.

As importacións de café africano baixo certificación FLO que se realizan a nivel internacional proveñen principalmente de Tanzania, Ruanda, Etiopía, Camerún e República Democrática do Congo. En España comercialízanse principalmente cafés robustas de Uganda e, en menor medida de Tanzania, aínda que importación directa de café certificado FLO soamente fana unhas poucas organizacións de Comercio Alternativo xunto a volumes de café de Comercio Xusto sen certificar tamén de procedencia africana. A maioría de empresas que traballan con cafés africanos certificados FLO non importan directamente o café aínda que mostraron o seu interese en facelo na medida en que se incrementen os volumes vendidos en España. Estas mesmas empresas mostraron tamén interese en ampliar o número de procedencias de café africano con preferencia polos cafés arábicas de Etiopía e Tanzania.

As organizacións de Comercio Alternativo entrevistadas que importan café africano destacan, como principais puntos débiles das organizacións africanas coas que comercian: as dificultades idiomáticas, loxísticas e de acceso a novas tecnoloxías da comunicación. Tamén subliñan as dificultades que os pequenos produtores teñen para cubrir os custos da certificación orgánica, xa que máis da metade do café que exportan como Comercio Xusto tamén está certificado como produto orgánico.

Á vista da situación actual podemos afirmar que existen posibilidades reais de crecemento do café africano de Comercio Xusto no mercado español. Para iso será necesario que siga aumentando a demanda de cafés de Comercio Xusto e as relacións coas organizacións africanas intensifíquense, aumenten e melloren. A capacidade das organizacións africanas de servir café de calidade a España é unha realidade que se fortalece día a día.

Extracto do capítulo 1 do Informe "Comercio Xusto e África. Situación e perspectivas 2007", elaborado por SETEM, no que se cuantifica a presenza do Comercio Xusto africano en España e analízase o seu potencial de desenvolvemento mediante información obtida en entrevistas realizadas por Amadou Bocar Sam.